Fotodinamik Tedavi

Tıpta “yaşa bağlı makula dejenerasyonu” (SMD) diye adlandırılan yaşlılarda görme merkezi körlüğü, sık görülen ve yaşam kalitesini azaltan sağlık sorunlarından birini oluşturuyor. Başlangıçta bir bulgu vermese de “görme merkezi körlüğü” ilerlediği zaman, görme azalması, eğri görme ve düz çizgileri kırık görme şikayetine neden oluyor.

Gözümüzün içinde görmemizi sağlayan ve fotoğraf makinesinin filmine benzer sinir tabakasının en hassas noktasını, tam ortasında bulunan görme merkezi (makula) denilen kısım oluşturuyor. Okumamızı ve uzaktaki insanı tanımamızı bu görme merkezi sağlıyor. Yaşa bağlı makula dejenerasyonu ile bu görme merkezindeki hücrelerde bozulma oluyor. Buna ek olarak görme merkezinin altında damar yumağı şeklinde görmeyi engelleyen bir leke oluşuyor. Bu leke kanamaya neden olabiliyor. Görme alanının merkezinde görme azalmasına sebep oluyor. Görme alanının kenar kısımları hastalığın en ileri döneminde de sağlam kalıyor.

40 yaşın üzerindeki her 10 kişiden birinde görülen hastalığın ilk belirtileri 45 yaşlarında ortaya çıkıyor. 55 yaşlarında belirgin hale gelen hastalık, 65 yaşlarında ise ciddi bir probleme dönüşüyor.

Tedaviyi başlatabilmek için görme azalması, eğri görme ve düz çizgileri kırık görme şikayetleri olan kişinin göz doktoruna başvurup, ayrıntılı göz dibi muayenesi yaptırması gerekiyor.

Başlangıçta görme merkezi altında druzen denilen minik lekeler görülüyor. Bu durum hastalığın ilk bulgusunu oluşturuyor. Bundan sonra kanamaya sebep olan lekeleri saptamak ve daha ayrıntılı değerlendirmek için göz anjiyosu denilen ilaçlı göz filmi çekiliyor.

Laser tedavisi (fotodinamik tedavi)
Erken teşhis, yaşlılardaki görme merkezi körlüğünün tedavisindeki en önemli adım sayılıyor. Druzen denilen lekelerin bulunduğu ilk safhada acil tedavi gerekmiyor. Ancak, hasta, dikkatli bir şekilde takip ediliyor. Bu sürede görme merkezini besleyen birtakım vitaminli özel ilaçlar kullanılıyor. Teşhis ve tedavi açısından görme merkezini kör eden ve kanamaya sebep olabilen “subretinal membran” denilen damar yumağının başlangıcını tespit etmek büyük önem taşıyor. Bu leke merkezi tutmadığı zaman laser tedavisi uygulanıyor. Merkezi tuttuğunda ise tedavi son derece zorlaşıyor. Bu durumda ilaçlı özel laser tedavileri uygulamak gerekiyor. PDT olarak da ifade edilen ve laser uygulaması olan bu işleme fotodinamik tedavi deniliyor.

Bazı hastalarda ameliyat yapılıyor. Kanama lekesi merkezi tutmuş ve küçük lekeli olgularda, ameliyatla leke alınıp görme merkezi sağlıklı bölgeye kaydırılıyor. Sadece lekenin çıkarılması tek başına faydalı olmuyor. Hastalık yaşa bağlı olarak, buna yatkın kişilerde meydana geldiğinden başlangıcını engelleyen bir tedavi bulunmuyor. Ancak, görme merkezinin körlüğüne sebep olan kanama lekesinin vaktinde tespit edilmesi tedavinin başarısı açısından son derece önem taşıyor. Bu nedenle 45 yaşından sonra, hiç değilse 55 yaşından sonra, herkesin, herhangi bir şikayeti olmasa da ayrıntılı göz kontrolü yaptırması gerekiyor.