Bipolar Nedir? Belirtileri, Nedenleri, Türleri ve Tedavisi

Bipolar bozukluk; kişinin duygu durumunda, enerji ve aktivite düzeyinde, düşünce ve davranışlarında belirgin değişimlerle seyreden, dönemler halinde ortaya çıkabilen bir ruhsal bozukluktur. Mani veya hipomani dönemleri ile depresif dönemler görülebilir. Belirtilerin şiddeti, süresi ve kişinin günlük yaşamına etkisi kişiden kişiye değişebilir.

 

Bipolar bozukluk yalnızca “çok mutlu olmakla çok üzülmek arasında gidip gelmek” anlamına gelmez. Tanı, kişinin yaşamı boyunca yaşadığı duygu durum dönemlerinin, belirtilerin süresinin ve şiddetinin, işlevsellik üzerindeki etkisinin ve diğer olası nedenlerin birlikte değerlendirilmesiyle konur.

 

Uygun tedavi ve düzenli takip ile bipolar bozukluğu olan birçok kişi günlük yaşamını, işini, eğitimini ve ilişkilerini sürdürebilir; belirtilerin kontrol altına alınması ve yaşam kalitesinin desteklenmesi mümkün olabilir.

 

Bipolar Bozukluk Nedir?

 

Bipolar bozukluk, temel olarak duygu durum, enerji ve aktivite düzeylerinde belirgin değişikliklerin yaşandığı bir ruh sağlığı bozukluğudur.

 

Kişide bazı dönemlerde olağandışı derecede yükselmiş, taşkın veya kolay öfkelenen bir duygu durum, artmış enerji ve aktivite görülebilir. Bu dönemler mani veya hipomani olarak adlandırılır. Başka dönemlerde ise çökkünlük, ilgi ve zevk kaybı, enerji azalması ve umutsuzluk gibi depresif belirtiler ortaya çıkabilir. 

 

Bu değişimler herkes için aynı şekilde yaşanmaz. Bazı kişilerde mani dönemleri belirgin olurken bazı kişilerde hipomani ve depresif dönemler daha ön planda olabilir.

 

Bipolar bozukluk dönemsel bir seyir gösterebilir. Dönemlerin arasında kişinin kendisini daha dengeli hissettiği zamanlar bulunabilir. Ancak hastalığın seyri kişiden kişiye farklılık gösterdiği için değerlendirme bireysel olarak yapılır.

 

Bipolar Ne Demek?

 

“Bipolar” kelimesi genel olarak iki uçlu anlamında kullanılır. Klinik açıdan ise bipolar bozukluk, duygu durumun belirgin şekilde yükseldiği veya değiştiği dönemler ile depresif dönemlerin görülebildiği bir ruhsal bozukluğu ifade eder.

 

Buradaki “iki uç”, yalnızca mutluluk ve üzüntü arasındaki günlük değişimleri anlatmaz. Bipolar bozuklukta görülen duygu durum dönemleri; kişinin normal halinden belirgin biçimde farklılaşan enerji, aktivite, uyku, düşünce, konuşma ve davranış değişiklikleri ile birlikte değerlendirilir.

 

Bipolar Belirtileri Nelerdir?

 

Bipolar belirtileri kişinin yaşadığı döneme göre değişebilir. En temel olarak mani/hipomani belirtileri ve depresif belirtiler üzerinden değerlendirilir.

 

Mani veya Hipomani Belirtileri

 

Mani ve hipomani dönemlerinde aşağıdaki belirtilerin bazıları görülebilir:

 

* Normalden belirgin şekilde daha enerjik veya hareketli olma

* Uyku ihtiyacında belirgin azalma

* Çok konuşma veya konuşma hızında artış

* Düşüncelerin hızlanması

* Aynı anda çok sayıda işe yönelme

* Kendine yönelik aşırı güven veya kendini olduğundan çok daha güçlü ve önemli hissetme

* Dikkatin kolay dağılması

* Alışılmışın dışında sosyal veya girişken davranışlar

* Dürtüsel ya da riskli davranışlarda artış

* Aşırı veya dürtüsel para harcama

* Riskli cinsel davranışlarda artış

* Sonuçlarını yeterince değerlendirmeden karar verme

* İş, aile veya sosyal ilişkilerde belirgin değişiklikler

 

Mani döneminde belirtiler kişinin günlük yaşamını ve işlevselliğini ciddi şekilde bozabilir. Bazı durumlarda gerçeklikle bağın bozulduğu psikotik belirtiler de ortaya çıkabilir ve hastaneye yatış gerekebilir.

 

Hipomani ise mani belirtilerine benzeyen ancak daha hafif seyreden bir dönemdir. Buna rağmen kişinin davranışlarında ve günlük yaşamında belirgin bir değişiklik oluşturabilir.

 

Depresif Belirtiler

 

Bipolar bozuklukta depresif dönemlerde şu belirtiler görülebilir:

 

* Sürekli üzgün, çökkün veya umutsuz hissetme

* Daha önce keyif veren etkinliklere karşı ilginin azalması

* Enerji ve motivasyonda azalma

* Uyku düzeninde değişiklik

* İştah veya kilo değişiklikleri

* Konsantrasyon ve karar verme güçlüğü

* Kendini değersiz veya suçlu hissetme

* Günlük işleri yapmakta zorlanma

* Hareketlerde veya konuşmada yavaşlama ya da huzursuzluk

* Ölüm veya intihar düşünceleri

 

Bu belirtilerin yoğunluğu ve kişinin yaşamına etkisi değerlendirilir. Özellikle ölüm veya intihar düşüncelerinin bulunması durumunda profesyonel yardım geciktirilmemelidir. 

 

Mani ve Hipomani Arasındaki Fark Nedir?

 

Mani ve hipomani birbirine benzeyen belirtiler içerse de aynı değildir.

 

Mani, daha ağır seyreden bir dönemdir. Kişinin işlevselliğini belirgin şekilde bozabilir, ciddi riskli davranışlara yol açabilir ve bazı durumlarda hastaneye yatış veya acil psikiyatrik değerlendirme gerektirebilir.

 

Hipomani ise daha hafif düzeyde bir yükselme dönemidir. Kişi kendisini daha enerjik, üretken veya özgüvenli hissedebilir; ancak davranış ve duygu durumundaki değişiklikler kişinin alışılmış halinden belirgin şekilde farklıdır.

 

Bipolar I bozuklukta mani dönemi tanı açısından temel özelliktir. Bipolar II bozuklukta ise hipomani dönemleri ile depresif dönemler görülür; mani dönemi bulunmaz.

 

Bipolar Bozukluk Neden Olur?

 

Bipolar bozukluğun tek bir nedeni olduğu söylenemez. Araştırmalar; genetik yatkınlık, biyolojik özellikler ve çevresel etkenlerin hastalığın ortaya çıkmasında rol oynayabileceğini göstermektedir.

 

Ailede bipolar bozukluk öyküsünün bulunması riski artırabilir. Bunun yanında yoğun stres, uyku düzeninin bozulması, bazı maddelerin kullanımı ve kişinin biyolojik özellikleri hastalığın ortaya çıkmasını veya dönemlerin tetiklenmesini etkileyebilir.

 

Bu nedenle bipolar bozukluğu yalnızca “beyindeki kimyasal dengesizlik” şeklinde açıklamak yeterli değildir. Hastalığın ortaya çıkışı ve seyri birden fazla faktörün etkileşimiyle değerlendirilir.

 

Bipolar Bozukluk Türleri Nelerdir?

 

Bipolar bozukluğun farklı klinik görünümleri bulunur. En sık bahsedilen türler Bipolar I, Bipolar II ve siklotimik bozukluktur.

 

Bipolar I Bozukluk

 

Bipolar I bozuklukta mani dönemleri görülür. Mani belirtileri ciddi düzeyde olabilir ve kişinin iş, aile, sosyal yaşam veya günlük işlevselliğini belirgin şekilde etkileyebilir.

 

Depresif dönemler de görülebilir ancak Bipolar I tanısı için mani döneminin bulunması temel özelliktir.

 

Bipolar II Bozukluk

 

Bipolar II bozuklukta hipomani ve depresif dönemler görülür; mani dönemi bulunmaz.

 

Bipolar II, Bipolar I’in “daha hafif hali” olarak değerlendirilmemelidir. İki durumun klinik özellikleri farklıdır. Bipolar II’de depresif dönemler kişinin yaşamında daha uzun süre ve daha belirgin bir yer tutabilir. Ayrıca hipomani kişi tarafından her zaman bir sorun olarak fark edilmeyebilir.

 

Siklotimik Bozukluk

 

Siklotimik bozuklukta hipomani ve depresyon belirtilerine benzeyen dalgalanmalar tekrarlayıcı şekilde görülebilir; ancak belirtiler tam bir hipomani veya depresif dönem ölçütlerini karşılayacak yoğunlukta veya sürede olmayabilir.

 

Karma Özellikler Nedir?

 

Bazı duygu durum dönemlerinde mani/hipomani ve depresyon belirtileri aynı dönem içinde veya birbirine çok yakın zamanlarda birlikte görülebilir.

 

“Karma özellikler” ayrı bir bipolar bozukluk türü değildir. Daha çok mevcut duygu durum döneminin klinik özelliklerinden birini tanımlamak için kullanılır. ICD-11’de bipolar tip I için karma dönemler ayrıca tanımlanmaktadır. 

 

Bipolar Kişilik Bozukluğu Nedir?

 

“Bipolar kişilik bozukluğu” tıbbi açıdan doğru bir tanımlama değildir.

 

Bipolar bozukluk bir duygu durum bozukluğudur; kişilik bozukluğu değildir.

 

Bipolar bozuklukta kişinin belirli dönemlerde duygu durumunda, enerji ve aktivite düzeyinde belirgin değişiklikler yaşaması söz konusudur. Kişilik bozuklukları ise farklı bir klinik grubu oluşturur.

 

Bu nedenle “bipolar kişilik” veya “bipolar kişilik bozukluğu” ifadeleri yerine bipolar bozukluk ifadesinin kullanılması daha doğrudur.

 

Bipolar Bozukluk ile Depresyon Arasındaki Fark Nedir?

 

Bipolar bozukluk ile depresyon bazı belirtiler açısından birbirine benzeyebilir. Özellikle depresif dönemde çökkünlük, ilgi ve zevk kaybı, enerji azalması, uyku değişiklikleri ve umutsuzluk görülebilir.

 

Temel farklardan biri, bipolar bozuklukta kişinin yaşamının bir döneminde mani veya hipomani dönemlerinin de bulunabilmesidir.

 

Bu nedenle yalnızca kişinin o sırada depresif belirtiler yaşaması bipolar bozukluk tanısı koymak için yeterli değildir. Geçmişte yaşanan duygu durum dönemlerinin de ayrıntılı şekilde değerlendirilmesi gerekir.

 

Özellikle Bipolar II bozuklukta kişi yalnızca depresif belirtiler nedeniyle bir uzmana başvurabilir ve geçmişte yaşadığı hipomani dönemleri kendisi veya yakınları tarafından fark edilmemiş olabilir.

 

Bipolar Bozukluk Tanısı Nasıl Konur?

 

Bipolar bozukluk tanısı yalnızca birkaç belirtiye bakılarak veya internet üzerindeki testler aracılığıyla konulamaz.

 

Tanı sürecinde kişinin:

 

* Geçmişte yaşadığı duygu durum dönemleri

* Belirtilerin ne zaman başladığı

* Belirtilerin ne kadar sürdüğü

* Belirtilerin şiddeti

* Uyku ve enerji düzeyindeki değişiklikler

* Davranış ve işlevsellikteki değişiklikler

* Ailede ruhsal hastalık öyküsü

* Kullanılan ilaçlar ve maddeler

* Eşlik eden diğer ruhsal veya fiziksel durumlar birlikte değerlendirilir.

 

Bazı fiziksel hastalıklar veya kullanılan maddeler bipolar bozukluğa benzeyen belirtilere neden olabileceğinden gerekli durumlarda tıbbi değerlendirme ve tetkikler de yapılabilir. Dünya Sağlık Örgütü’nün ICD-11 sistemi de ruhsal bozuklukların tanısında sistematik klinik değerlendirmeyi esas almaktadır. 

 

Ne Zaman Psikiyatri Uzmanına Başvurulmalı?

 

Aşağıdaki durumlarda psikiyatri değerlendirmesi uygun olabilir:

 

* Belirgin biçimde az uyuyup buna rağmen yorgunluk hissetmeme

* Enerji ve aktivitede olağandışı artış

* Düşünce ve konuşma hızında belirgin artış

* Alışılmışın dışında dürtüsel veya riskli davranışlar

* Belirgin duygu durum değişimleri

* Uzun süren çökkünlük veya ilgi kaybı

* İş, eğitim, aile veya sosyal yaşamda belirgin bozulma

* Gerçekliği değerlendirmede güçlük, olmayan şeyleri görme veya duyma gibi belirtiler

* Kendine zarar verme ya da intihar düşünceleri

 

Bipolar bozukluk şüphesinde tanı ve tıbbi tedavi planlaması psikiyatri uzmanının değerlendirmesini gerektirir.

 

Ne Zaman Psikoloğa Başvurulmalı?

 

Bipolar bozukluk tanısı olan veya duygu durum dalgalanmaları yaşayan kişiler psikolojik destekten de yararlanabilir.

 

Özellikle;

 

* Duyguları ve düşünceleri anlamakta zorlanma

* Stresle baş etmekte güçlük

* İlişkilerde yaşanan sorunlar

* Öfke veya duygu düzenleme güçlükleri

* Hastalığı kabul etme ve onunla yaşamayı öğrenme

* Günlük rutinleri sürdürmekte zorlanma

* Uyku düzenini korumakta güçlük

* Tedaviye uyumu etkileyen düşünce ve davranışlar

* Depresif belirtilerle baş etme

* Hastalık dönemlerinden sonra yaşam düzenini yeniden oluşturma gibi konularda psikoterapi destekleyici olabilir.

 

Psikolog ve psikiyatristin görevleri birbirinden farklıdır. Psikiyatrist tıbbi değerlendirme, tanı ve gerektiğinde ilaç tedavisini yürütür; psikolog ise psikoterapi ve psikolojik değerlendirme alanında destek sunar. Kişinin ihtiyacına göre bu iki alan birlikte yürütülebilir.

 

Bipolar Bozuklukta Psikoterapinin Yeri Nedir?

 

Psikoterapi, bipolar bozukluğun tedavisinde özellikle ilaç tedavisine ek olarak önemli bir destek sağlayabilir.

 

Psikoterapi sürecinde kişinin hastalıkla ilgili farkındalığının artırılması, stresle baş etme becerilerinin geliştirilmesi, duygu ve düşüncelerin ele alınması, günlük yaşam düzeninin desteklenmesi ve erken uyarı işaretlerinin fark edilmesi üzerinde çalışılabilir.

 

Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT), aile odaklı terapi ve kişilerarası ve sosyal ritim terapisi gibi yapılandırılmış psikoterapi yaklaşımlarının bipolar bozuklukta tedaviye destek sağlayabileceğine ilişkin kanıtlar bulunmaktadır. 

 

Psikoterapi, psikiyatri değerlendirmesinin veya gerekli olduğunda ilaç tedavisinin yerine geçmez. Tedavi planı kişinin klinik durumuna göre oluşturulur.

 

Bipolar Bozukluk Tedavisi Nasıl Planlanır?

 

Bipolar bozuklukta tedavi kişiye göre planlanır ve çoğunlukla uzun dönemli takip gerektirir.

 

Tedavi planında şu unsurlar yer alabilir:

 

* Psikiyatri takibi

* İlaç tedavisi

* Psikoterapi

* Uyku ve günlük yaşam düzeninin desteklenmesi

* Stres yönetimi

* Erken uyarı işaretlerinin fark edilmesi

* Aile ve yakınların tedavi sürecine uygun şekilde dahil edilmesi

 

İlaç tedavisinde duygu durum düzenleyiciler ve bazı atipik antipsikotikler kullanılabilir. Hangi ilacın kullanılacağı, dozunun nasıl düzenleneceği ve tedavinin ne kadar sürdürüleceği kişinin klinik durumuna göre psikiyatrist tarafından belirlenir.

 

Bipolar İlaçları Kendi Kendine Bırakılır mı?

 

Hayır.

 

Bipolar bozukluk için kullanılan ilaçlar doktor önerisi olmadan bırakılmamalı, azaltılmamalı veya değiştirilmemelidir.

 

Kişi kendisini daha iyi hissettiğinde tedaviye artık ihtiyacı olmadığını düşünebilir. Ancak belirtilerin kontrol altında olması, tedavinin kendi kendine sonlandırılabileceği anlamına gelmez.

 

İlacın yan etkileri, dozuyla ilgili endişeler veya tedaviyi bırakma isteği varsa bu durum psikiyatristle görüşülmelidir. Bipolar bozuklukta ilaçların sağlık profesyoneliyle görüşmeden bırakılmamasını önermektedir.

 

Bipolar Bozuklukta Günlük Yaşamda Nelere Dikkat Edilebilir?

 

Tedavinin yanı sıra düzenli bir yaşam biçiminin korunması da önem taşıyabilir.

 

Özellikle:

 

* Düzenli uyku saatlerini korumak

* Uyku ihtiyacındaki belirgin değişiklikleri fark etmek

* Yoğun stres dönemlerini takip etmek

* Alkol ve madde kullanımından kaçınmak

* Tedavi ve kontrol randevularını aksatmamak

* İlaçları doktor önerisine göre kullanmak

* Duygu durum ve davranış değişikliklerini takip etmek

* Yakınların gözlemlerini dikkate almak

* Belirgin değişikliklerde profesyonel destek almak faydalı olabilir.

 

Özellikle uyku düzenindeki belirgin değişiklikler bazı kişilerde duygu durum dönemlerinin erken işaretlerinden biri olabilir. 

 

Bipolar Ataklarının Erken Belirtileri Fark Edilebilir mi?

 

Bazı kişilerde yeni bir duygu durum döneminden önce belirgin değişiklikler fark edilebilir.

 

Örneğin:

 

* Uyku ihtiyacının azalması

* Normalden daha fazla konuşma

* Olağandışı enerji artışı

* Düşüncelerin hızlanması

* Daha fazla harcama veya riskli davranışlar

* Belirgin içe kapanma

* Günlük işlerden uzaklaşma

* İştah veya uyku düzeninde değişiklik

* Umutsuzluk veya değersizlik düşüncelerinde artış erken uyarı işaretleri arasında yer alabilir.

 

Bu belirtiler tek başına yeni bir bipolar döneminin başladığını göstermez. Ancak daha önce yaşanan dönemlerle benzerlik gösteriyorsa kişinin psikiyatri ekibiyle paylaşılması yararlı olabilir.

 

Bipolar Bozukluğu Olan Bir Yakınıma Nasıl Destek Olabilirim?

 

Bipolar bozukluğu olan bir yakına destek olurken yargılayıcı veya küçümseyici bir yaklaşım yerine sakin ve anlayışlı bir iletişim tercih edilebilir.

 

Yakınlar:

 

* Kişiyi suçlamadan dinleyebilir.

* Belirgin davranış ve duygu durum değişikliklerini uygun bir dille paylaşabilir.

* Tedavi ve takip randevularını destekleyebilir.

* Düzenli uyku ve günlük yaşam rutinlerinin korunmasını teşvik edebilir.

* Kişinin yaşadığı belirtileri “abartı” veya “iradesizlik” olarak değerlendirmemeye çalışabilir.

* Kriz durumlarında güvenliği önceliklendirebilir.

* Gerektiğinde profesyonel yardım almasını destekleyebilir.

 

Yakının desteği önemli olsa da aile üyelerinin tanı koyması veya ilaç düzenlemesi doğru değildir. Tedavi kararları sağlık profesyonelleri tarafından verilmelidir.

 

Ne Zaman Acil Destek Alınmalı?

 

Kişinin kendisine veya başkasına zarar verme riski varsa, intihar düşünceleri veya girişimi söz konusuysa, gerçeklikle bağ belirgin şekilde bozulduysa ya da ağır dürtüsellik nedeniyle ciddi bir güvenlik riski oluştuysa acil psikiyatrik değerlendirme gerekir.

 

Bu gibi durumlarda kişinin yalnız bırakılmaması ve en yakın acil sağlık hizmetine başvurulması önemlidir.

 

Bipolar Bozukluk Tamamen Geçer mi?

 

Bipolar bozukluk genellikle uzun süreli takip ve tedavi gerektiren bir durumdur. Belirtiler dönemler halinde ortaya çıkabilir ve zaman içinde seyri kişiden kişiye değişebilir.

 

“Tamamen geçti” veya “bir daha asla tekrarlamaz” şeklinde kesin bir öngörüde bulunmak doğru değildir.

 

Bununla birlikte uygun tedavi, düzenli takip ve kişinin ihtiyaçlarına göre oluşturulan desteklerle belirtiler kontrol altına alınabilir, yeni dönemlerin riski azaltılabilir ve yaşam kalitesi desteklenebilir. 

 

Bipolar bozukluk tanısı kişinin eğitimine, iş yaşamına, ilişkilerine veya yaşamını sürdürmesine engel olacağı anlamına gelmez. Tedavi süreci kişiye göre planlanır.

 

 

 

Bipolar Hakkında Sık Sorulan Sorular

 

Bipolar nedir?

 

Bipolar bozukluk, kişinin duygu durumunda, enerji ve aktivite düzeyinde belirgin değişikliklerle seyreden bir ruhsal bozukluktur. Mani, hipomani ve depresif dönemler görülebilir. 

 

Bipolar belirtileri nelerdir?

 

Belirtiler döneme göre değişir. Mani veya hipomanide enerji artışı, uyku ihtiyacında azalma, hızlı konuşma, düşüncelerde hızlanma ve dürtüsel davranışlar görülebilir. Depresif dönemde ise çökkünlük, ilgi kaybı, enerji azalması, uyku değişiklikleri ve umutsuzluk görülebilir.

 

Bipolar neden olur?

 

Tek bir nedeni yoktur. Genetik yatkınlık, biyolojik özellikler ve çevresel faktörlerin birlikte rol oynadığı düşünülmektedir. Stres ve uyku düzenindeki bozulmalar bazı kişilerde belirtilerin ortaya çıkmasını veya dönemlerin tetiklenmesini etkileyebilir.

 

Bipolar kişilik bozukluğu nedir?

 

“Bipolar kişilik bozukluğu” tıbbi olarak doğru bir tanım değildir. Bipolar bozukluk bir duygu durum bozukluğudur, kişilik bozukluğu değildir.

 

Bipolar bozukluğu olan herkes mani yaşar mı?

 

Hayır. Bipolar I bozuklukta mani dönemi bulunur. Bipolar II bozuklukta ise hipomani ve depresif dönemler görülür; mani dönemi bulunmaz.

 

Bipolar bozukluk depresyonla aynı mıdır?

 

Hayır. Bipolar bozuklukta depresif dönemler görülebilir ancak kişinin yaşamında mani veya hipomani dönemlerinin bulunması tanı açısından önemlidir. Bu nedenle yalnızca depresif belirtilere bakılarak bipolar bozukluk tanısı konulamaz.

 

Bipolar bozuklukta psikoloğa gidilir mi?

 

Evet. Bipolar bozuklukta psikoterapi, özellikle psikiyatri tedavisine ek olarak kişinin stresle baş etme, duygu düzenleme, günlük yaşam düzenini koruma ve hastalıkla ilgili farkındalık geliştirme süreçlerini destekleyebilir. 

 

Bipolar bozuklukta psikiyatriye mi psikoloğa mı gidilmeli?

 

Bipolar bozukluk şüphesinde öncelikle psikiyatri değerlendirmesi önemlidir. Tanı ve tıbbi tedavi planlaması psikiyatrist tarafından yapılır. Psikolog ise psikoterapi sürecini yürütür. İhtiyaç halinde psikiyatri ve psikoterapi birlikte sürdürülebilir.

 

Bipolar bozuklukta psikoterapi işe yarar mı?

 

Psikoterapi, bipolar bozuklukta tedaviye destek olabilir. Özellikle stres yönetimi, duygu ve düşüncelerin ele alınması, günlük rutinlerin düzenlenmesi, erken belirtilerin fark edilmesi ve tedaviye uyum gibi alanlarda yarar sağlayabilir. Psikoterapi, gerektiğinde psikiyatri tarafından yürütülen ilaç tedavisinin yerine değil, yanında uygulanabilir. 

 

Bipolar ilaçları kendi kendine bırakılır mı?

 

Hayır. İlaçların bırakılması, dozunun değiştirilmesi veya tedavinin sonlandırılması psikiyatristle görüşülmeden yapılmamalıdır. Yan etkiler veya tedaviyle ilgili endişeler mutlaka hekimle paylaşılmalıdır.

 

Bipolar bozukluk kaç yaşında başlar?

 

Bipolar bozukluk çoğunlukla ergenliğin son dönemleri veya genç yetişkinlik döneminde başlar; ancak farklı yaşlarda da ortaya çıkabilir. Çocukluk döneminde de belirtiler görülebilir. Tanı yalnızca yaşa veya tek bir belirtiye göre konulmaz.

 

Bipolar bozukluk kadınlarda ve erkeklerde farklı mıdır?

 

Bipolar bozukluğun belirtileri ve seyri kişiden kişiye değişebilir. Cinsiyet tek başına hastalığın nasıl seyredeceğini belirlemez. Tanı ve tedavi planı kişinin yaşadığı belirtiler, dönemler, eşlik eden durumlar ve genel klinik değerlendirme üzerinden oluşturulur.

 

Bipolar bozukluğu olan bir yakınıma nasıl yardımcı olabilirim?

 

Kişiyi yargılamadan dinlemek, tedavi sürecini desteklemek, belirgin değişiklikleri fark ettiğinizde uygun bir dille paylaşmak ve kriz durumlarında güvenliği önceliklendirmek önemlidir. Gerekli durumlarda profesyonel yardım alınması desteklenmelidir.

 

Bipolar bozukluk tamamen geçer mi?

 

Bipolar bozukluk uzun süreli takip gerektirebilir. Ancak uygun tedavi ve düzenli takip ile belirtilerin kontrol altına alınması, işlevselliğin korunması ve yaşam kalitesinin desteklenmesi mümkündür.

 

Bipolar bozukluk tedavi edilebilir mi?

 

Bipolar bozukluk tedavi ve takip ile yönetilebilir. Tedavi planında psikiyatri takibi, gerektiğinde ilaç tedavisi ve psikoterapi birlikte yer alabilir. Kişinin ihtiyaçları ve hastalığın seyrine göre tedavi planı değişebilir. 

 

Ne Zaman Bir Uzmandan Destek Almalısınız?

 

Duygu durumunuzda belirgin ve tekrarlayan değişiklikler olduğunu, uyku ihtiyacınızın belirgin şekilde azaldığını, enerjinizde olağandışı artış veya azalma yaşadığınızı, dürtüsel davranışlarınızın arttığını ya da uzun süren depresif belirtiler yaşadığınızı düşünüyorsanız profesyonel değerlendirme almak faydalı olabilir.

 

Özellikle kişinin kendisine zarar verme düşüncesi, gerçeklikle bağın bozulması veya ciddi güvenlik riski söz konusuysa acil değerlendirme gerekir.

 

Bipolar bozukluk hakkında internette yer alan bilgiler kişinin kendisine tanı koyması için yeterli değildir. Doğru değerlendirme, kişinin geçmişi ve mevcut belirtileri bütüncül şekilde ele alınarak bir uzman tarafından yapılmalıdır.

 

* Bu içeriğin geliştirilmesinde Prof. Dr. Atilla Parmaksızoğlu katkı sağlamıştır. Sayfa içeriği sadece bilgilendirme amaçlıdır. Sayfa içeriğinde tedavi edici sağlık hizmetlerine yönelik bilgiler içeren ögelere yer verilmemiştir. Tanı ve tedavi için mutlaka hekiminize başvurunuz.
İletişim için tıklayınız.